Mediawijs in de digi-mensie

Jose Leeuwenkamp
In: Kader. - Jrg. 29, nr. 9 (mei 2022). - p.8-13
Digitaal handig zijn leerlingen wel. Ze zijn, in tegenstelling tot veel schoolleiders, opgegroeid met een telefoon en tablet in hun hand. Maar dat wil niet zeggen dat ze digitaal 'geletterd' zijn. Daar ligt een taak voor het onderwijs.

Naar hoogwaardig digitaal onderwijs

Bart Karstens, Linda Kool m.m.v. Amber Lemmens, Serf Doesborgh en Romy Montanus
Den Haag : Rathenau Instituut, 2022. - 155 p.
De samenleving is altijd in beweging en het onderwijs moet zich daaraan steeds aanpassen. Momenteel beleven we een digitale transitie. Digitale leermiddelen vinden inmiddels hun weg naar de klas en data geven inzicht in studievoortgang. Onder impuls van digitalisering verandert ook het onderwijsaanbod. Nieuwe banen vragen om nieuwe opleidingen en in het onderwijscurriculum komt aandacht voor digitaal burgerschap. Helaas zijn niet alle gevolgen positief. Tegenover fijnmazig inzicht in studievoortgang, rijkere leermogelijkheden en het voordeel dat je niet per se ergens op een bepaalde tijd of een bepaalde plaats hoeft te zijn, staan zorgen omtrent sociale gelijkheid, menselijk contact en professionele autonomie. Er ligt dus een complexe uitdaging om de digitale transitie in goede banen te leiden. Met dit rapport, dat is ontstaan in het kader van het thema digitale samenleving uit ons werkprogramma, wil het Rathenau Instituut het onderwijsveld helpen om die complexe uitdaging aan te gaan.
Bekijk hier het rapport

Handreiking professionalisering ict-bekwaamheid

Schouwenburg, F. (2022 maart 7). Handreiking professionalisering ict-bekwaamheid. Den Haag: Kennisnet.
Wat werkt wel en wat werkt niet bij de professionalisering van ict-bekwaamheid van leraren? En waar begint u mee? Hierover leven veel vragen binnen scholen en schoolbesturen. Onze kennis over professionalisering van ict-bekwaamheid hebben we gebundeld in deze praktisch in te zetten handreiking. Op deze pagina leest u uit welke onderdelen de handreiking bestaat en hoe u er uw weg in vindt.
Open Handreiking professionalisering ict-bekwaamheid

Lotte de Bruijn over digitale vaardigheden als vak op de basisschool [Podcast Spraakmakers]

De wereld om ons heen is steeds meer aan het digitaliseren, toch blijkt dat leerkrachten de digitale geletterdheid van leerlingen niet hoog inschatten. Daarom zou les in digitale vaardigheden een verplicht vak moeten worden vanaf de basisschool. Tenminste, dat vindt onze Spraakmaker, Lotte de Bruijn, directeur van NLdigital.
Podcast van Spraakmakers (KRO-NCRV) van 24 januari 2022, duurt 10 min.
Open Lotte de Bruijn over digitale vaardigheden als vak op de basisschool [Podcast Spraakmakers]

Digitale geletterdheid - ontwikkelingen en uitdagingen in het curriculum po en onderbouw vo

Lydwin van Rooyen
Amersfoort : SLO, 2021. - 6 p.
Digitale geletterdheid (DG) is een beoogd nieuw leergebied in het curriculum. Op veel scholen wordt de urgentie van onderwijs in digitale geletterdheid al gevoeld, vandaar dat er op diverse scholen al op verschillende manieren aandacht wordt besteed aan digitale geletterdheid. Leerlingen zijn digitaal geletterd als ze bewust, verantwoordelijk, kritisch en creatief gebruik kunnen maken van digitale technologie (DT), digitale media en andere technologieën die nodig zijn om toegang te krijgen tot informatie en om actief te kunnen deelnemen aan de hedendaagse én toekomstige (informatie)samenleving. Het leergebied beslaat de domeinen ICT-basisvaardigheden, mediawijsheid, informatievaardigheden en computational thinking. De onderwerpen die binnen deze domeinen zijn vastgesteld, zijn: data en informatie, veiligheid en privacy, werking en gebruik van DT, communicatie en samenwerking met DT, digitaal burgerschap en digitale economie. Naar aanleiding van de groeiende rol van DT in de samenleving is het nodig dat het onderwijs ook op dit gebied bijdraagt aan kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming van jongeren. In deze analyse worden trends en ontwikkelingen geschetst die willen laten zien waarom het gewenst is om dit leergebied een vaste plaats te geven in het curriculum. Daarbij is, in overleg met wetenschappers en inhoudelijke experts op dit leergebied, gekozen voor een indeling in drie categorieën: ontwikkelingen in de maatschappij, gevraagde vaardigheden van leerlingen en randvoorwaarden in het onderwijs. Er wordt afgesloten met een conclusie.
Open Digitale geletterdheid - ontwikkelingen en uitdagingen in het curriculum po en onderbouw vo

Digitale geletterdheid in perspectief

In deze bijdrage bespreekt Remco Pijpers drie belangrijke perspectieven op digitale geletterdheid. Scholen willen ambitieuzer aan de slag met digitale geletterdheid maar ze hebben duidelijkheid nodig. Welke kerndoelen kunnen ze verwachten? De helderheid blijft uit zolang de politiek geen besluit neemt over Curriculum.nu. Hoe de kerndoelen ook luiden, en of ze meetbaar zijn of niet, de echte kern moet zijn: wat gaan leerlingen uiteindelijk met de digitale bagage doen?!
Open Digitale geletterdheid in perspectief

Lesgeven is de MACS! : werkvormen voor activerend hybride onderwijs

Wouter Schelfhout, Els Tanghe, Wil Meeus
's Hertogenbosch : Gompel & Svacina, 2021. - 322 p.
ISBN 9789463712996
Activerend (afstands)onderwijs en zelfgestuurd leren: een ‘match made in heaven’? Zeker! Deze combinatie stimuleert tot duurzaam en diepgaand leren én laat jouw leerlingen het eigen leerproces in handen nemen. Maar wat zijn belangrijke didactische aandachtspunten? En hoe werk je dit concreet uit? Aan de hand van het MACS-reflectiekader wordt ingezoomd op de vier hoofddimensies: Motiveren, Activeren, Coachen en Structureren. Elk van deze dimensies zet je doelgericht in om krachtige leeromgevingen te creëren en op haalbare wijze competenties tot zelfgestuurd leren te stimuleren. Verder vind je inspiratie voor tal van didactische werkvormen die aanzetten tot diepgaand leren. Naast een algemene uitwerking, concrete praktijkvoorbeelden en varianten lees je meer over de mogelijkheden in een brede onderwijscontext. Je kunt de didactische werkvormen en digitale tools gebruiken om op een activerende manier leerinhouden aan te brengen en te verwerken in de klas, tijdens flexuren en bij online onderwijs. Nog beter: jouw aanpak in de klas kun je deels doortrekken naar afstandsonderwijs, en omgekeerd. Deze breed inzetbare ‘hybride’ aanpak biedt heel wat mogelijkheden voor diverse vakken, inhouden en onderwijsniveaus. Bovendien vergroot je het zelfsturend vermogen van leerlingen.
Niet aanwezig in kenniscentrum. Het boek kost 39,50 euro