AI in het onderwijs: dit zijn de belangrijkste ethische aandachtspunten

Leren met digitale leermiddelen die zich direct aanpassen aan de persoonlijke ontwikkeling van de leerling: artificial intelligence (AI) maakt het in de toekomst waarschijnlijk mogelijk. Dit kan voor grote veranderingen in het onderwijs zorgen en de rol van de leraar aan het schuiven brengen. Welke ontwikkelingen vinden we wel en niet wenselijk? Het onderwijs kan hier actief in sturen en belangrijke onderwijswaarden voorop zetten. Een overzicht van de belangrijkste ethische aandachtspunten helpt u op weg.
Open AI in het onderwijs: dit zijn de belangrijkste ethische aandachtspunten

Robots

Robots maken onderdeel uit van ons dagelijks leven en werk en zullen dat steeds meer gaan doen. Ook in het onderwijs. Omdat leerlingen ze in hun toekomstige werkzame leven tegen zullen komen, of omdat sociale robots ingezet kunnen worden in het leerproces. Leren over en kennismaken met robots is daarom een relevant onderwerp voor het onderwijs.
Open Robots

Monitor digitale geletterdheid po en vo

Leidschendam: ECP Platform voor InformatieSamenleving, 2021-
In de monitor zijn ruim vijfduizend leerkrachten, ICT-coördinatoren, directeuren en bestuurders van scholen in po en vo ondervraagd. De belangrijkste doelstelling van de monitor is het in kaart brengen van de zogenaamde ‘witte vlekken’, scholen die niet of nauwelijks actief zijn op het gebied van digitale geletterdheid. Het onderzoek kent twee deelthema’s:
1) Inzicht in de stand van zaken op het gebied van digitale geletterdheid (beantwoord door leerkrachten): een inschatting van de digitale geletterdheid van de leerlingen, de aandacht in vakken en projecten, de ondernomen activiteiten en de aandacht voor thema’s rondom digitale geletterdheid.
2) Inzicht in de aanwezigheid van randvoorwaarden die noodzakelijk zijn om (verder) te kunnen werken aan de digitale geletterdheid en de (mogelijke) barrières hierbij. 

 Docenten die digitale geletterdheid behandelen in de les, schenken de meeste aandacht aan het thema ‘zoeken en vinden van betrouwbare informatie op internet’. Dit geldt zowel voor het primair als voor het voortgezet onderwijs. Belangrijke onderwerpen als privacy, online veiligheid en programmeren krijgen weinig aandacht. Dit kan onder meer komen doordat de helft van de docenten zich onvoldoende bekwaam voelt als het gaat om digitale geletterdheid. In het primair onderwijs heeft meer dan de helft (56%) van de leerkrachten dan ook behoefte aan externe ondersteuning bij het (verder) digitaal geletterd maken van hun leerlingen. In het voortgezet onderwijs geldt dit voor 49% van de docenten. Er is vooral behoefte aan ondersteuning van educatieve uitgeverijen. 

Naast externe ondersteuning is er grote behoefte aan het verbeteren van ICT-voorzieningen op scholen. Vooral wat betreft devices voor leerlingen is er een wereld te winnen: op veel scholen zijn te weinig devices of ze zijn te oud. Ook het internet en wifi-netwerk is volgens relatief veel docenten niet op orde. 

De monitors van 2021 geven aan dat structurele aandacht voor digitale geletterdheid in curriculum kan zorgen voor gelijke kansen.
Open Monitor digitale geletterdheid po en vo

De toekomst van technologie voor individueel maatwerk

Aandacht geven aan de behoeften van elke individuele leerling, op een manier die organiseerbaar en uitvoerbaar is voor de leraar. Het is een langgekoesterde ambitie in het onderwijs. De meeste scholen hebben hiervoor al een vorm van differentiatie ingericht, zoals leerlingen in groepjes indelen naar specifieke behoefte. De volgende stap? Maatwerk op individueel niveau. In dit artikel laten we zien welke technologie eraan komt en hoe deze straks kan bijdragen aan maatwerk op school. Artikel van Els Booij en Wietse van Bruggen.
Open De toekomst van technologie voor individueel maatwerk

Virtual reality voor leren: toepassingen en toegevoegde waarde

Bijdrage van Wilfred Rubens op WilfredRubens.com
Open Virtual reality voor leren: toepassingen en toegevoegde waarde

Digit

Bodegraven : Instruct, 2021
DIGIT is een complete leerlijn voor het basisonderwijs, Vo en MBO voor het aanleren van digitale geletterdheid. Het behandelt de vier domeinen van digitale geletterdheid: Basiskennis ICT, Informatievaardigheden, Mediawijsheid en Computational thinking. ICT basisvaardigheden legt een brede basis voor het efficiënt gebruik van computers, tablets en mobiele apparaten. Het domein bevat het volgende lesmateriaal: Algemene ICT kennis & vaardigheden, Tekstverwerken met Word of Google Docs, Presenteren met PowerPoint, Prezi en/of Google Presentaties, Internet en e-mail. In het onderdeel Informatievaardigheden leren leerlingen effectief, efficiënt en verantwoord omgaan met online informatie. Het domein Informatievaardigheden bevat het volgende lesmateriaal: Effectief leren zoeken & vinden van informatie, leren bronnen te gebruiken en te beoordelen. In het domein Mediawijsheid leren kinderen  en jongeren omgaan met, en worden ze bewust van, een groot aantal mogelijkheden van digitale media. Informatievaardigheden bevat het volgende lesmateriaal: Wat zijn digitale media? Gevolgen van sociale media, veilig internet, online pesten, privacy, omgangsvormen, sexting, digitale criminaliteit, virussen; firewalls, cookies, smartphone beveiligen en identiteitsfraude. In het domein Computational thinking leren de kinderen hoe computers denken, probleemoplossend werken met behulp van ICT-technieken en leren ze opdrachten geven met computertechnologie. De methode is volledig online.
Whitepaper

Kansen(on)gelijkheid in ons onderwijs

Al jaren hebben we aandacht voor kansenongelijkheid in de maatschappij en ook in het onderwijs. Ondanks dat er al veel verbeterd is hebben kinderen van hoogopgeleide ouders nog steeds betere kansen dan kinderen van laagopgeleide ouders en Corona heeft het verschil weer vergroot. Scholen en leerkrachten hebben de intentie om sociale verschillen met hun onderwijs aan te pakken, maar worstelen met de vraag hoe zij dit kunnen doen. Blog van Cristel Elias op Early Years. Open Kansen(on)gelijkheid in ons onderwijs